ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ‘ದೀದಿ’ ಹಠ: ಬಹುಮತ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲವೇಕೆ?

By Vishal

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ‘ದಿ ರಿಧಮ್ ಅಂಡ್ ರೀಸನ್’ (The Rhythm & Reason) ಡೆಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಾನು ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ (Geopolitical) ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ, 2026ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಕಂಡರಿಯದ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಆಳಿದ್ದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (TMC) ಪಕ್ಷ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಕಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಚ್ಚರಿ ಎಂದರೆ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡರೂ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು (Constitutional Crisis) ಎದುರಾಗಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸಲಿಗೆ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ? ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುವಾಗ, ಮಮತಾ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳೇನು? ಬನ್ನಿ, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.

1. 2026ರ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶ: ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ‘ಕಮಲ’ ಅರಳಿದ ಪರಿ

ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಹೊರಬಿದ್ದ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಟಿಎಂಸಿ ಪಾಳೆಯದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (BJP) ಬರೋಬ್ಬರಿ 207 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಭಾರಿ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಟಿಎಂಸಿ ಕೇವಲ 80 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ.  

ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ದೀದಿಗೆ ಕಾದಿತ್ತು. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮದೇ ಭದ್ರಕೋಟೆ ‘ಭವಾನಿಪುರ’ (Bhabanipur/Bhowanipore) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಆಪ್ತ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ 15,105 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತಿದ್ದಾರೆ. 2021ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಅವರು ಬೃಹತ್ ಅಂತರದಿಂದ (65,520 ಮತಗಳು) ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ 73,917 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಮಮತಾ 58,812 ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆದು ಪರಾಭವಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  

2. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (ದೀದಿ )ಹಠ: “ನಾನು ಸೋತಿಲ್ಲ, ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ”

ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಸೋತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ‘ಕೇರ್‌ಟೇಕರ್’ (Caretaker) ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆದರೆ, ಫಲಿತಾಂಶದ ಮರುದಿನ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಕಾಳೀಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, “ನನ್ನ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಖಡಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  

ಅವರ ಈ ದಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿಲುವಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• ಇದು ಜನರ ತೀರ್ಪಲ್ಲ, ಪಿತೂರಿ (Conspiracy): ಮಮತಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೋಲು ಜನರ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಆಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪಿತೂರಿ. “ನಾವು ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲಿಲ್ಲ, ನಾವು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ (ECI) ವಿರುದ್ಧವೂ ಹೋರಾಡಿದೆವು, ಮತ್ತು ಅದು ಕೇಸರಿ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  

• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ 90 ಲಕ್ಷ ಹೆಸರುಗಳ ಡಿಲೀಟ್: ವಿಶೇಷ ಮತದಾರರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision – SIR) ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ 90 ಲಕ್ಷ ಜನರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಮಮತಾ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದಾಗ 32 ಲಕ್ಷ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದಿರುವ ಅವರು, “ಇದು ಎಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ನೀಚ ಆಟ (dirty and nasty game)” ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

• ನೈತಿಕ ಗೆಲುವು (Moral Victory): ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಬಿಜೆಪಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೋಲಿಸಿರಬಹುದು, ಆದರೆ “ನೈತಿಕವಾಗಿ ನಾವು ಈ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಮಮತಾ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, “ನಾನು ರಾಜಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿ” ಎಂದು ಅವರು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.  

3. ಮುಂದೇನು? ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟೇ? (The Legal & Constitutional View)

“ನಾನು ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಮಮತಾ ಹಠ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಈಗ ಚೆಂಡು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ (Governor) ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 164ನೇ ವಿಧಿಯ (Article 164) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ “ಪ್ಲೆಶರ್” (pleasure) ಇರುವವರೆಗೂ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ‘ಪ್ಲೆಶರ್’ ಎಂಬುದು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಲವಲ್ಲ, ಅದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗೆ ಇರುವ ‘ಬಹುಮತ’ವನ್ನು (majority) ಆಧರಿಸಿದೆ.  

ಈಗ ಬಿಜೆಪಿಗೆ 207 ಶಾಸಕರ ಬಲವಿರುವುದರಿಂದ, ಮಮತಾ ಅವರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಮತಾ ಅವರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ‘ಪ್ಲೆಶರ್’ ಅನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು ಅವರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಬಹುಮತ ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬಹುದು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಟಿಎಂಸಿ ನಾಯಕರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (Calcutta High Court) ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.  

4. ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣ

ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಈ ಕಠಿಣ ನಿಲುವಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಭಾರಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಮತಾ ಅವರೇ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಳಿಕ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್, ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ, ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್, ಮತ್ತು ಹೇಮಂತ್ ಸೊರೇನ್ ಅವರು ಮಮತಾ ಅವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. “ಇಂಡಿಯಾ ಅಲಯನ್ಸ್” (INDIA Alliance) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೀದಿಯ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  

ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು “ಫ್ರೀ ಬರ್ಡ್” (Free Bird) ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ದೀದಿ, ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಒಂದು ಪೈಸೆಯನ್ನೂ ವೇತನ ಅಥವಾ ಪಿಂಚಣಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನಾನು ಮುಕ್ತ ಹಕ್ಕಿ, ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

ನನ್ನ ಅಂತಿಮ ಅನಿಸಿಕೆ –Vishal’s Takeaway

ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವವನಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಈ ನಡೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಸೈಲೆಂಟ್ ಆಗಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬದಲು, ಇವಿಎಂ (EVM) ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ (Election Commission) ಮೇಲೆ ನೇರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವಿನ ‘ಕ್ರೆಡಿಟ್’ ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ, ಮಮತಾ ಕೂಡ ಈಗ “ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ” (Constitutional conventions) ಲಿಮಿಟ್ ಅನ್ನು ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  

ಆದರೆ, ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಬಿಜೆಪಿಯ 207 ಸೀಟುಗಳ ಭಾರಿ ಬಹುಮತದ ಎದುರು ಮಮತಾ ಅವರ ಈ ವಾದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇ 9 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ, ಸಮೀಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರ ಪಾಲ್ ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು) ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತವಾಗಿದೆ.  

ದಿ ರಿಧಮ್ ಅಂಡ್ ರೀಸನ್ (The Rhythm & Reason) ಓದುಗರಿಗೆ ನನ್ನ ನೇರವಾದ ಮಾತು (straight-up assessment): ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನರ ತೀರ್ಪೇ ಅಂತಿಮ. ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹೋರಾಡುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ನೈತಿಕ ಗೆಲುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

Mamata Banerjee refuses to step down ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಳದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದರೂ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ಏಕೆ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿಸ್ತೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು

^{Disclaimer (ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ): ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಕೇವಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ದಿ ರಿಧಮ್ ಅಂಡ್ ರೀಸನ್ (The Rhythm & Reason) ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಈ ವರದಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸುದ್ದಿ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖಕನ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.}

ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ 7 ವರ್ಷದ ಇಶಾಂಕ್ ಸಿಂಗ್